Stationsgebied Spijkenisse Centrum

  • Stationsgebied
  • Stadscentrum
  • Inrichtingsplan
Spijkenisse

Met de herinrichting van het stationsgebied van Spijkenisse Centrum verandert het verouderde bus- en metrostation van een functionele, stenige overstapplek in een groene en levendige stadsentree. In meerdere fases transformeert het gebied naar een integrale vervoersknoop, waar mobiliteit, verblijfskwaliteit en ontmoeting centraal staan.

De opgave vanuit de gemeente was om het stationsgebied veiliger, toegankelijker, groener en aantrekkelijker te maken. Daarbij moest het ontwerp niet alleen zorgen voor een hoogwaardige overstap tussen metro, bus, fiets en auto, maar ook bijdragen aan een prettige verblijfservaring voor reizigers en bezoekers. Daarnaast diende het stationsgebied voorbereid te zijn op toekomstige ontwikkelingen (nieuwbouw) rondom het centrum en de verdere verduurzaming van het openbaar vervoer.

Opdrachtgever: Gemeente Nissewaard
Ontwerp: 2017 – 2022
Type: Buitenruimte SO-VO-DO
Status: In ontwikkeling
Bruto vloeroppervlak: 30,000 m² openbare ruimte
Partners: Gemeente Nissewaard, Sander van der Ham, Antea Group, Heijmans, Brink, Struyk Verwo Infra
Foto situatie 2020
Foto na realisatie 2025

Ontwerp en uitwerking

Het busstation is vergroot en heeft een nieuwe indeling gekregen, in de vorm van een buseiland met perrons rondom. Het stationsplein vormt het centrale verblijfsgebied in het ontwerp en verbindt het metrostation, het busstation en het centrum met elkaar. Er wordt een grote openbare fietsenstalling gerealiseerd en de parkeerplaats is getransformeerd tot een P&R-voorziening. Deze voorzieningen zijn naar de randen van het gebied verplaatst, zodat er op de meest centrale plekken meer ruimte ontstaat voor voetgangersstromen, verblijf en groen.

Een belangrijk uitgangspunt was het creëren van een stationsomgeving waar reizigers zich veilig, comfortabel en welkom voelen. Daarom werd tijdens het ontwerpproces niet alleen gekeken naar logistiek, maar ook naar gedrag, verblijfskwaliteit en sociale veiligheid. In samenwerking met stadspsycholoog Sander van der Ham werden de wensen van reizigers vertaald naar een overzichtelijke openbare ruimte met heldere zichtlijnen, een rustige uitstraling en prettige verblijfsplekken.

Kenmerkend zijn de ‘groenscherven’: scherfvormige plantvakken die vanuit het naastgelegen Centrumpark het stationsplein en buseiland inlopen. Ze begeleiden reizigers door het gebied en brengen verblijfskwaliteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie samen. De verhoogde betonnen randen rondom de groenvakken lopen trapsgewijs op en functioneren tegelijkertijd als zitranden, zodat reizigers direct aan het groen kunnen verblijven tijdens het wachten.

Ook de materialisering draagt bij aan de identiteit van het gebied. Een speciaal legpatroon met verschillende formaten en kleurnuances zorgt voor een subtiel straatbeeld, dat het stationsgebied een zachtere en stedelijkere uitstraling geeft en de samenhang tussen de verschillende functies en plekken versterkt.

Gebruik en maatschappelijke werking

Het vernieuwde stationsgebied is meer dan alleen een plek om over te stappen. Het is een levendige openbare ruimte waar reizigers, bewoners, bezoekers en scholieren samenkomen. Comfortabele wachtruimtes, geïntegreerde zitplekken, fietsvoorzieningen en groen maken het een plek waar mensen niet alleen passeren, maar ook graag verblijven.

Veel aandacht ging uit naar integrale toegankelijkheid. Geleidelijnen, klanktegels, audioknoppen bij haltes en gelijkvloerse instapmogelijkheden zorgen ervoor dat het station zelfstandig en comfortabel gebruikt kan worden door een brede groep reizigers. Sociale veiligheid is verankerd in het ontwerp door heldere zichtlijnen, een open inrichting, kwalitatieve verlichting en duidelijke bewegwijzering.

Fotocredits: Hans Hebbink Picture Productions

Duurzaamheid en klimaatadaptatie

De nieuwe bomen en plantvakken met kwalitatieve vaste beplanting dragen bij aan een hoge biodiversiteit en een prettiger verblijfsklimaat. Er is ingezet in op maximaal behoud van bestaande bomen en er zijn vele nieuwe boom- en groenstructuren toegevoegd die aansluiten op het park en de omliggende openbare ruimte. Verschillende beplantingszones zorgen voor kleine stadsbiotopen in het gebied die aantrekkelijk zijn voor insecten, vogels, vleermuizen en andere soorten. Daarnaast dragen de bomen en beplanting bij aan verkoeling tijdens warme periodes en helpen zij het hitte-eilandeffect in het stationsgebied te verminderen. Het vernieuwde watersysteem zorgt ervoor dat regenwater wordt zo veel mogelijk lokaal wordt geborgen.

Er is gekozen voor robuuste materialen met een lange levensduur, en waar dat mogelijk was, is bestratingsmateriaal herbruikt. In de ondergrond is rekening gehouden met toekomstige laadvoorzieningen voor elektrisch busvervoer. Hiermee vormt het stationsgebied een belangrijke stap richting een duurzamer en toekomstgericht mobiliteitsnetwerk voor de regio.

Proces en samenwerking

Het ontwerp voor stationsgebied Spijkenisse Centrum kwam tot stand in nauwe samenwerking met de gemeente Nissewaard, vervoersmaatschappijen, ontwikkelaars en technische adviseurs. De complexiteit van het project, qua intensief OV-gebruik, ondergrondse infrastructuur en uiteenlopende gebruikersgroepen, vroeg om een integraal ontwerpaanpak waarin mobiliteit, openbare ruimte, techniek en landschap vanaf het begin als één opgave werden benaderd.

Het resultaat is een herkenbare, groene en toekomstbestendige stadsentree waar mobiliteit, landschap en stedelijk leven samenkomen. Een stationsomgeving die het gebruik van het openbaar vervoer aantrekkelijk en vanzelfsprekend maakt.

Gebiedsdoorsnede

Wil je meer weten over dit project?

Nora Kooijmans vertelt je er graag over.