Gaswerkareal

Ontwerp en ruimtelijke structuur

Het stedenbouwkundig concept is gebaseerd op de unieke relatie tussen het voormalige gasfabriekterrein en het landschap van de Aare. De historische industriële structuur vormt het uitgangspunt voor een nieuwe ruimtelijke organisatie waarin bestaande gebouwen, nieuwe bouwvolumes en openbare ruimtes samen een herkenbare identiteit creëren. De ontwikkeling wordt georganiseerd rond vijf karakteristieke deelgebieden: Brückenkopf West, de Ryff-fabriek, het Gaswerk, de Gaskessel en de ecologische woonzone aan de zuidzijde van het terrein.

Elk deelgebied krijgt een eigen karakter en programma, terwijl een samenhangend netwerk van routes, pleinen en groene ruimtes zorgt voor verbinding tussen de verschillende onderdelen. De nieuwe hoogbouw bij Brückenkopf West vormt de stedelijke entree van het gebied en markeert de overgang tussen het station, de stad en het rivierlandschap. Rond de Ryff-fabriek ontstaat een experimenteel stedelijk milieu waar creatieve bedrijvigheid, sport en kleinschalige ondernemingen elkaar versterken. De historische Gaskessel blijft het culturele hart van het gebied en fungeert als belangrijke ontmoetingsplek voor de stad.

Gebruik en maatschappelijke werking

Gaswerkareal wordt ontwikkeld als een divers stadsdistrict waarin wonen, cultuur, ondernemerschap, onderwijs, sport en recreatie elkaar aanvullen. Een sterke functiemenging zorgt voor levendigheid gedurende de hele dag en creëert een inclusieve omgeving voor uiteenlopende doelgroepen. Het woonprogramma richt zich op een brede mix van bewoners, met aandacht voor gezinnen, jongeren, ouderen en gemeenschappelijk wonen. Autoluwe woonstraten, gedeelde buitenruimtes en collectieve voorzieningen stimuleren ontmoeting en sociale cohesie binnen het gebied.

De plinten van gebouwen worden actief ingevuld met ateliers, werkplaatsen, horeca, buurtvoorzieningen en culturele functies. Flexibele ruimtes maken het mogelijk dat functies zich in de loop van de tijd aanpassen aan veranderende behoeften. Hierdoor ontstaat een dynamische omgeving waar experiment, ondernemerschap en creativiteit centraal staan. De Ryff-fabriek vormt daarbij een katalysator voor innovatieve bedrijven, makers en culturele initiatieven, terwijl de Gaskessel ruimte biedt aan evenementen, film, cultuur en gemeenschapsactiviteiten.

Het plan creëert daarnaast een netwerk van publieke plekken op verschillende schaalniveaus. Van intieme buurtpleinen tot grotere evenementenvelden langs de rivier: overal wordt ruimte geboden voor ontmoeting, recreatie en tijdelijk gebruik. Hierdoor ontstaat een levendig stedelijk landschap dat zich voortdurend kan ontwikkelen.

Gaskessel

Vrije tijd en cultuur

Ook in de toekomst moet het Gaskessel-gebied zich blijven kenmerken door zijn dynamiek, levendigheid en diversiteit. Deze ontmoetingsplek heeft een aantrekkingskracht op de hele stad en wordt verrijkt met een filmtheater, een jeugdherberg, een cultuurhuis en atelierruimten.

Deze functies worden met elkaar verbonden door een doorlopende en flexibele buitenruimte, die gebruikt kan worden voor evenementen, markten en bijeenkomsten in de wijk.

RYFF Fabriek

Experimenteren onder de Monbijoubrug

De creatieve energie rond de Ryff-fabriek vormt de motor voor een organische ontwikkeling van het deelgebied Gaswerk Noord, onder de Monbijoubrug. Een cluster van meerdere laagbouwgebouwen en gevarieerde openbare ruimtes vormt hier een nieuwe stadswijk.

Er komen ateliers en sportvoorzieningen voor recreatief gebruik, maar ook kleinschalige bedrijvigheid krijgt er een plek. Daarnaast worden onder meer een biologische markt en horecavoorzieningen gerealiseerd.

Ecologisch wonen

Natuur en ontspanning

In het zuiden van het gebied staan drie woongebouwenmidden in het groen, omgeven door bos en water. De ronde gebouwen verwijzen naar de gassilo’s die vroeger op deze locatie stonden en voegen zich op natuurlijke wijze in het landschap.

Hoewel men hier midden in de stad woont, deelt men de leefomgeving met de natuur. De gemeenschappelijke ruimtes en de grote natuurlijke speelplaats bieden bewoners en voorbijgangers van alle generaties volop gelegenheid om te ontspannen, elkaar te ontmoeten en te verblijven.

Gaskessel

Vrije tijd en cultuur

Ook in de toekomst moet het Gaskessel-gebied zich blijven kenmerken door zijn dynamiek, levendigheid en diversiteit. Deze ontmoetingsplek heeft een aantrekkingskracht op de hele stad en wordt verrijkt met een filmtheater, een jeugdherberg, een cultuurhuis en atelierruimten.

Deze functies worden met elkaar verbonden door een doorlopende en flexibele buitenruimte, die gebruikt kan worden voor evenementen, markten en bijeenkomsten in de wijk.

Gaskessel

Vrije tijd en cultuur

Ook in de toekomst moet het Gaskessel-gebied zich blijven kenmerken door zijn dynamiek, levendigheid en diversiteit. Deze ontmoetingsplek heeft een aantrekkingskracht op de hele stad en wordt verrijkt met een filmtheater, een
jeugdherberg, een cultuurhuis en atelierruimten.

Deze functies worden met elkaar verbonden door een doorlopende en flexibele buitenruimte, die gebruikt kan worden voor evenementen, markten en bijeenkomsten in de wijk.

Landschap, duurzaamheid en klimaatadaptatie

Landschap vormt de basis van het masterplan. De bestaande ecologische kwaliteiten van het Aarelandschap worden versterkt door nieuwe natuurontwikkeling, uitbreiding van bosgebieden en de aanleg van aanvullende waterstructuren. Bestaande waardevolle bomen blijven grotendeels behouden en worden aangevuld met nieuwe aanplant, waardoor een robuuste groene structuur ontstaat die biodiversiteit en klimaatadaptatie ondersteunt.

Het plan herstelt de relatie tussen stad en rivier door water een prominentere rol te geven binnen het gebied. Nieuwe vijvers, natuurzones en overstromingsbestendige landschappen vergroten de ecologische rijkdom en versterken de karakteristieke oevermilieus van de Aare. Hierdoor ontstaat een gevarieerd ecosysteem met bossen, natte biotopen, open graslanden en recreatieve verblijfsruimtes.

De groene structuur wordt gecombineerd met een uitgebreid netwerk van recreatieve routes, speelplekken, sportvelden en verblijfsruimtes. Open plekken langs de rivier bieden ruimte voor evenementen, ontspanning en cultuur, terwijl natuurlijke zones rust en biodiversiteit waarborgen. Het landschap functioneert daarmee zowel als ecologische drager als sociale ontmoetingsruimte voor bewoners en bezoekers.

Proces en samenwerking

De visie voor Gaswerkareal is opgezet als een flexibel ontwikkelkader dat ruimte laat voor organische groei. Geïnspireerd door de historische ontwikkeling van de gasfabriek wordt het gebied gefaseerd getransformeerd, waarbij bestaande functies zoveel mogelijk behouden blijven en nieuwe initiatieven geleidelijk kunnen ontstaan. Door de opdeling in verschillende deelgebieden kunnen ontwikkelingen onafhankelijk van elkaar plaatsvinden zonder de samenhang van het geheel te verliezen.

Cultuur, ondernemerschap, sport en gemeenschapsvorming fungeren als motor voor deze transformatie. Het plan biedt ruimte voor tijdelijke invullingen, experimenten en participatieve initiatieven, waardoor niet alleen het eindresultaat maar ook het ontwikkelproces zelf bijdraagt aan de identiteit van het gebied. Zo groeit Gaswerkareal uit tot een toekomstbestendig stadsdistrict waar natuur, erfgoed en stedelijk leven elkaar versterken.