Blinq

  • Architectuur-concept
  • Inrichtingsplan
  • Naoorloge tuinstad
  • Stedenbouwkundig plan
Capelle aan den IJssel

De Blinkert is het oude openluchtzwembad van Capelle aan den IJssel. Ooit was dit dé plek, waar vele Capelse kinderen hun eerste zwemles kregen én hun diploma behaalden. Maar veel meer nog was het een sociale pleisterplaats waar mensen niet alleen een frisse duik namen, maar met gezinnen en vrienden gezellig samen kwamen. Het geliefde buitenbad werd gesloten en wat overbleef was een open veld, onhandig ingeklemd tussen verschillende stedelijke elementen: een drukke ontsluitingsweg, zwem- en sportcomplex David Lloyd, hoogbouw uit de jaren ‘50, een voetbalvereniging en grondgebonden woningen.

Klant: Van Wijnen
Jaar: 2019 – 2022
Partner: Groosman Architecten, Conversation Next, Nieman, Antea Group, Kettner Makelaardij
Status: Gerealiseerd
Type: Architectuur-concept, Inrichtingsplan, Na-oorlogse tuinstad, Stedenbouwkundig plan
Locatie: Capelle aan den IJssel
Programma: 180 woningen waarvan: 45 sociale huur, 45 middeldure huur, 90 vrije sector, 28.500 m2 BVO, 250 m2 woonkamer, multifunctionele ruimte

Een groot braakliggend terrein in een vrij complexe en contrastrijke omgeving biedt ruimte voor een nieuw woonlandschap met 180 woningen. Bij het ontwerp dient met verschillende facetten rekening te worden gehouden. Aan de ene kant van het gebied is er de sterke stedelijke achtergrond met grote woonblokken uit het midden van de vorige eeuw, terwijl aan de andere kant een meer voorstedelijke sfeer overheerst. Daarbij wordt het gebied begrensd door een verkeersrijke weg en grenst het aan een enigszins afgezonderd park. Het veld zelf is de thuisbasis van een exclusief voor leden toegankelijke sportclub. Het clubgebouw vormt een soort eiland op het verder lege veld en staat met de rug ernaartoe gekeerd.

Luchtfoto situatie 2019

Foto openlucht zwembad De Blinkert 1970

Ontwerp en uitwerking

De Blinkert wordt een verbindende schakel in zijn omgeving, op allerlei niveaus: stedenbouwkundig, landschappelijk en ecologisch. De stedenbouwkundige verbinding wordt gemaakt door gebouwen met de juiste proporties en massa op de juiste positie te plaatsen. Hierbij is bewust niet alleen gekeken naar het leggen van een verbinding tussen De Blinkert en de omliggende wijken, maar ook naar de wijze waarop dit plan een schakel kan vormen tussen die omliggende wijken onderling: van de galerijflats aan de rondelen naar de vrijstaande bungalows rond het Van Maerlantpark. Dit is bereikt door een gelaagd gebied te creëren, waar de hoogte aftrapt van 17 naar 7 naar 6. Dit spannende, gelaagde ensemble is dus divers, maar vertoont een sterke samenhang in architectuur.

De gebouwen zijn zo gepositioneerd dat er veel (groene) tussenruimte ontstaat, waar collectiviteit wordt ervaren en waaraan de entrees liggen. Deze tussenruimte waarborgt vloeiende verbindingen door het gebied heen en is voorzien van paden en routes met interessante zichtlijnen. Het gehele gebied wordt openbaar toegankelijk.

Door het slaan van twee voetgangersbruggen wordt de bestaande groene zone aan de westkant van het plangebied landschappelijk, ecologisch en recreatief onderdeel van dat geheel. Die groene zone wordt het plangebied ingetrokken, door het introduceren van natuurlijke oevers en een ecologische voortzetting door het (deels verhoogde) plangebied. Het landschap biedt een overwogen afwisseling van ‘open’ en ‘dicht’, met solitaire én geclusterde bomen en aaneengesloten struweel. Zo borgt De Blinkert niet alleen visueel aantrekkelijke vloeiende overgangen tussen het plangebied en de omgeving, maar wordt ook een ecologische corridor gecreëerd, die maakt dat de groene lanen, watersloten en groenstructuren in de wijk beter bereikt worden door vogels, kleine zoogdieren en amfibieën. De Blinkert wordt een volledig geïntegreerd woonlandschap voor mens, flora en fauna, van een landschappelijk hoogwaardige kwaliteit.

Een groen parkeerdek

Een cruciale stap is, om parkeervoorzieningen niet alleen uit het zicht maar zelf ondergronds te plaatsen. Op het dek voegen we een groene leefomgeving toe met struiken en kleine bomen die kunnen gedijen op een dikke laag van 80 centimeter grond. Met dit groene dek creëren we enerzijds een natuurinclusieve ruimte en natuurlijke waterberging en vergroten we anderzijds de leefbaarheid en aantrekkingskracht van dit gebied aanzienlijk.

Slimme configuratie van gebouwen

De verschillende gebouwen worden zodanig in het landschap geplaatst, dat er een soepele overgang ontstaat van het bestaande hoogstedelijk gebied aan de ene kant naar het laagbouwgebied aan de andere kant. Die transitie laat zich ook in de architectuur zien: een gelaagd ontwerp – met een duidelijk contrast tussen boven- en onderlaag – zorgt voor een vriendelijkere uitstraling op maaiveldniveau. Dit wordt verder benadrukt door op de doordachte wijze ontworpen functies en verbindingen van de gebouwen met de openbare ruimte.

Het groene parkeerdek heeft glooiende taluds en is eenvoudig begaanbaar. Het is overduidelijk een uitbreiding van het bestaande park en heft op die manier de ietwat geïsoleerde setting ervan op: er ontstaat een organische eenheid. Dit verbeterde park is natuurlijk niet alleen een aanwinst voor de nieuwe bewoners, het zorgt tevens voor die broodnodige verbinding met de bestaande buurt. Zo kunnen nog meer bewoners genieten van dit nieuwe inclusieve landschap.

Inbedding sport en welbevinden

Bewegen zit diep in het DNA van deze plek en de omgeving. Rondom de locatie zijn veel sportverenigingen te vinden, maar ook sport/spel-aanleidingen zoals een pannakooi. En uiteraard trekt David Lloyd sporters uit de buurt en omstreken. De Blinkert pakt de kans om dit alles aaneen te rijgen en meer integraal te benaderen.

We introduceren Het Bad, een verdiept plein dat verwijst naar het zwembad van weleer, met zelfs een Tribune. In het naastgelegen Paviljoen staan goaltjes, korven, ballen, sticks en andere attributen, en de lijnen en vlakken in Het Bad stimuleren verschillende types spel en sport. Rond Het Bad liggen nog wat kleinere plekken om te spelen, van knikkeren tot jeu de boules. Naast deze multifunctionele open ruimte rijgt het gebied rond/door het plan en de aangrenzende ecologische zone verschillende sport- en recreatieroutes aaneen.

Daarnaast haken de routes aan op een hardlooprondje van 5 km door het groen rondom de wijk en op de (race)fietsroute van 50 km door het Groene Hart. Nieuwe en huidige bewoners krijgen zo toegang tot beweging, sport en spel rondom het huis, in de wijk en in het buitengebied. In het plangebied zitten ook informelere sportaanleidingen verwerkt. Zo kunnen de brede trappen van de Tribune ook gebruikt worden voor oefeningen en kan het open Frame tegen het Paviljoen ook ingericht worden met sportaanleidingen en/of buitenfitness. De Blinkert brengt mensen, op een toegankelijke manier, in beweging.

BuitenThuis de Blinkert: herkenbare plek waar alles samenkomt

Het samen- én in verbinding brengen van alle verschillende elementen vormt de kern, van waaruit de nieuwe en herkenbare identiteit van het gebied zich ontvouwt: een plek voor beweging, sport en welbevinden voor de bewuste stedeling van nu en straks. Inspiratie halen we uit de voormalige bassins, tribunes, kleedhokjes en duikplanken om het gebied vorm te geven. Verschillende landschapsdetails zullen het cultureel erfgoed, dat aan deze locatie is verbonden, doen herleven. Een goed voorbeeld hiervan is de arena-achtige uitstraling van De Blinkert. Die ontstaat bijvoorbeeld dankzij tribunes die naar het park leiden. Deze tribunes dienen niet alleen als fysieke verbinding met het park, maar hebben ook een sociaal-maatschappelijke functie: een expliciete verwijzing naar het verleden van het gebied als gemeenschappelijk buitenzwembad.

Wil je meer weten over dit project?

Menno vertelt je er graag over!