De Herwaert

  • Stadscentrum
  • Stedenbouwkundig plan
  • Inrichtingsplan
  • Architectuur-concept
Rotterdam

De Herwaert herstelt het ritme van de Westersingel en voegt daarnaast ook nieuwe lagen toe aan de stad en de omliggende wijk. De oorspronkelijke parcellering van de bebouwing langs de singel keert terug in een eigentijds ensemble. De opvallende, transparante passage opent de wand van bebouwing en vormt een nieuw, publiek hart. Via de passage loopt een informele route die park, stad, singel en buurt verbindt.

De ontwikkeling biedt ruimte aan ontmoeting, maakcultuur, daghoreca en divers wonen. Groene daken, waterberging en een koele tuin vol biodiversiteit vormen samen een waardevolle verbinding voor mens en ecologie. De Herwaert wordt zo een krachtige schakel in het sociale, ruimtelijke en natuurlijke netwerk van Rotterdam.

Opdrachtgever: Fullhouse
Ontwerp: 2024
Type: Gewonnen tender
Status: VO en DO, start bouw 2027
Bruto vloeroppervlak: 2.166 m2 BVO woningbouw, 1.500 m2 kantoor en maakruimtes
Partners: Gemeente Rotterdam, Kraaijvanger, Studio RAP, Copijn

Stedenbouw en architectuur-concept

De Herwaert ligt aan de historische Westersingel, onderdeel van het beschermde stadsgezicht van het Rotterdamse Waterproject. Het bestaande ensemble aan de Westersingel 18, 19 en 20 vormde hier jarenlang een dissonant: door schaalvergroting en een vlakke, samengevoegde gevel was de oorspronkelijke parcellering nauwelijks herkenbaar.

Het ontwerp herstelt deze structuur door opnieuw drie herkenbare panden binnen één ensemble zichtbaar te maken. Vanuit duurzaamheidsovertuiging is er gekozen om een grootschalige renovatie te doen, in plaats van totale sloop-nieuwbouw. De historische architectuur van de singel blijft de inspiratie: verticale geleding, verfijnde detaillering en diversiteit aan materialen vormen de basis voor een eigentijdse interpretatie van de oude stadswand.

De passage door het middelste pand opent de gesloten gevelwand en maakt het gebied achter de bebouwing overdag openbaar toegankelijk. Het ontwerp van de passage met transparante plinten biedt zicht op de huiskamer met de daghoreca en de woon- en werkentree. Vanaf straatniveau ontstaat een aantrekkelijk, groen doorzicht naar de tuin, het paviljoen en het Wijkpark. Het is een veilige en uitnodigende doorgang voor bewoners, bezoekers en passanten. De unieke, circulaire, 3D-geprinte keramische kaders geven het project een herkenbare identiteit en brengen ambacht, materialiteit en menselijke schaal in het ontwerp.

Landschap, ecologie en klimaatadaptatie

Aan de achterzijde van het ensemble ligt de tuin van Herwaert: een omsloten, groene stadstuin gemaakt voor ontmoeting, rust en natuurbeleving. Groen omsluit de tuin aan alle zijden en geeft haar een geborgen en intiem karakter. Groene hagen vormen de erf afscheiding met de buren, terwijl het transparante hekwerk naar het park een doorkijk biedt naar het groen daarachter.

De centrale as tussen de Westersingel en het park verdeelt de tuin in twee zones: een hogere, drogere biotoop en een nattere biotoop. Afwisselende beplanting met wisselende texturen, kleuren en geuren geven een bijzondere zintuiglijke ervaring.

In het hart van de tuin liggen het paviljoen en de vijver als verblijfsplekken. De tredes van de vijver nodigen uit om te zitten en te vertragen. Het paviljoen activeert de route tussen passage en park en biedt een intieme, besloten plek midden in het groen.

Duurzaamheid en klimaatadaptatie zijn integraal onderdeel van het ontwerp. Groene daken, waterberging en biodiverse beplanting dragen bij aan verkoeling en ecologische waarde in de binnenstedelijke omgeving.

Natuur

De natuurinclusieve Herwaert

Daar waar het landschap over de daken van de kelder loopt groeien plantsoorten die hoger en droger groeien. Het lagere deel werkt als een regentuin. Hier groeien dan ook plantsoorten die houden van nattere omstandigheden. Met De Herwaert willen we ook verschillende diersoorten aantrekken. Om goed aan te sluiten op zowel de soorten die nu al in en rondom het plangebied aanwezig zijn als op de soorten die vanuit de gemeente als gidssoort zijn aangemerkt, is onze keuze gevallen op de binnenstedelijke gidssoorten van de gemeente Rotterdam: de gewone dwergvleermuis, de steenhommel en de zwarte roodstaart.

Klimaat

Klimaatadaptieve schakel

Klimatologische oplossingen kunnen even simpel als complex zijn. Eerder beschreven we al hoe we met veel groen in de Herwaerttuin hittestress voorkomen en reduceren. Het groen van de Herwaert bevindt zich zowel in de tuin als op hoogte, op de groendaken. Ook water is van bijzondere waarde, zeker bij perioden van droogte en hitte. Met een circulair watersysteem kunnen we regenwater voor verschillende doeleinden gebruiken én op de juiste momenten inzetten: zo kunnen we regenwater opvangen, bergen en zo nodig zuiveren voor hergebruik.

Gebruik en maatschappelijke betekenis

De Herwaert is een sociaal-ecologische schakel binnen de stad. Het project brengt verschillende functies en gebruikers samen en creëert ruimte voor ontmoeting, creativiteit en dagelijks gebruik. Wonen wordt gecombineerd met maakcultuur, collectieve voorzieningen en daghoreca, waardoor een levendig en gemengd stedelijk milieu ontstaat.

De informele route door het project verbindt uiteenlopende plekken en voorzieningen in de buurt, waaronder scholen, buurt huizen, ondernemers, culturele initiatieven en het Wijkpark. Zo ontstaat niet alleen een fysieke verbinding, maar ook een sociale verbinding tussen verschillende gebruikersgroepen en delen van de stad.

Een belangrijke rol binnen het project is weggelegd voor de functie in het paviljoen: een plek waar creativiteit, vakmanschap en ontmoeting samenkomen. In de passage, de collectieve binnenruimtes en de tuin is ruimte voor ateliers, workshops, kunst en lokale initiatieven. Cultuur wordt zo onderdeel van het dagelijks gebruik van het ensemble en geeft het binnengebied een publiek en levendig karakter.

Ook binnen het woonprogramma staat diversiteit centraal. Verschillende woningtypen voor uiteenlopende doelgroepen zorgen voor een gemengd woonmilieu waarin stedelijk wonen, collectiviteit en rust met elkaar in balans zijn.

Proces en samenwerking

De Herwaert komt voort uit een integrale ontwerpbenadering waarin architectuur, landschap, erfgoed, ecologie en sociaal gebruik vanaf het begin in samenhang zijn ontworpen. Het project zoekt nadrukkelijk de verbinding tussen historische stedelijke structuren en nieuwe vormen van stedelijk leven.

Door zorgvuldig voort te bouwen op de bestaande kwaliteiten van de Westersingel en tegelijkertijd nieuwe publieke routes, collectieve ruimtes en groene verbindingen toe te voegen, ontstaat een eigentijds stadsensemble dat niet alleen aansluit op de omgeving, maar deze ook versterkt.

Meer weten over dit project?

Robbert Jan vertelt je er graag over.